|
Waarom moeten we nu weer naar de stembus? |
|
|
2010 zou een jaar zonder verkiezingen worden, maar dat was buiten B-H-V gerekend, buiten Maingain van het FDF, buiten de kersverse voorzitter van VLD Alexander De Croo. Als de verkozenen van het volk er niet meer aan uit geraken, dan moet men zich inderdaad terug tot de kiezers wenden? Dat is democratie. Dat is het begin en het einde van de democratie in dit land met twee gemeenschappen, die het nog maar over bitter weinig met mekaar eens worden. Dit laatste halmpje democratische hoop mogen we niet loslaten, moeten we benutten, ook al kunnen we en zullen we de wettigheid van deze vervroegde verkiezingen aanvechten.
GvA 27 april 2010
“9. ZIJN VERKIEZINGEN MOGELIJK ZONDER OPLOSSING VOOR BHV?Ja, maar in ieder geval zijn ze dan ongrondwettig. Dat hebben de beide voorzitters van het Grondwettelijk Hof duidelijk laten verstaan. Ook als verkiezingen logisch uit de grondwet voortvloeien (omdat ze bv. tot stand kwamen door een automatische ontbinding van de Kamer door een verklaring tot grondwetsherziening of op basis van de artikelen 65 en 70 van de grondwet? die zeggen dat om de vier jaar verkiezingen worden gehouden) zijn ze ongrondwettig, omdat er geen wet is op grond waarvan de verkiezingen grondwettig kunnen worden georganiseerd.In dat geval botsen wel twee grondwettige normen en het is maar de vraag hoe de rechtspraak en de rechtsleer daar tegen aankijken. Storme: "Die twee normen botsen pas in 2011, omdat dan de legislatuur eindigt.
In 2010 is het ontbinden van het parlement op zichzelf een frauduleuze daad. Men gaat immers opzettelijk een situatie creëren waarin men niet anders kan dan ongrondwettige verkieziengen organseren, terwijl men natuurlijk ook ervoor kan zorgen om die situatie niet te creëren door BHV te splitsen".Bovendien vervallen bij verkiezingen zonder oplossing voor BHV alle hangende wetsvoorstellen, die nog niet definitief in één kamer zijn goedgekeurd. Dus ook het voorstel-De Crem. Alles moet dan volledig worden overgedaan.
10. KUNNEN ONGRONDWETTIGE VERKIEZINGEN VERHINDERD WORDEN?Ongrondwettige verkiezingen kunnen in de huidige stand van zaken niet verhinderd worden, zo stelt Evelyne Maes. De kandidaat-verkozenen kunnen niet bij de rechter eisen dat de hij het parlement zou dwingen om een wet te stemmen die BHV splitst of de kieskringen op niet-discriminerende wijze samenstelt. Want dan zou de rechter hoe dan ook het recht op vrije meningsuiting van de parlementsleden schenden. Artikel 58 van de grondwet verhindert iedere rechterlijke tussenkomst om een bepaald wetsvoorstel in te dienen of te stemmen. Dat kan niet omdat de rechter dan het beginsel van de scheiding der machten zou schenden.Wellicht moet dit herbeken worden na het Grosaru-arrest. Want dat zet de deur toch open voor procedures vooraf
.11. KUNNEN BENADEELDEN EEN SCHADEVERGOEDING KRIJGEN?Ja. Kandidaat-verkozenen uit BHV en Leuven kunnen na verkiezingen zonder oplossing voor BHV met succes een schadevergoeding vragen van de Belgische staat. Sinds de "sektenarresten" van het Hof van Cassatie (van 1 juni 2006 in de zaak van de Universele Kerk van het Koninkrijk Gods; van 28 september 2006 in de zaak Ferrara Jung) kan de wetgevende macht aansprakelijk gesteld worden voor fouten die ze maakt. En volgens Cassatie maakt de wetgever een fout wanneer hij verzuimt om wetten die door het Grondwettelijk Hof ongrondwettig zijn bevonden, recht te zetten. Belanghebbende klagers uit Leuven en BHV kunnen dus een schadevergoeding krijgen. Dat werd twee weken geleden nog bevestigd door procureur-generaal Leclercq van het Hof van Cassatie tijdens een hoorzitting over overheidsaansprakelijkheid in de Kamer.12. KAN EEN BOYCOT TEGEN ONGRONDWETTIGE VERKIEZINGEN?Ja, door burgemeesters en burgers, maar niet door de provinciegouverneur, zo meent Evelyne Maes. * Burgemeesters moeten o.a. de kiesbrieven versturen, de kiezerslijsten opstellen en gegevens uit het bevolkingsregister verwerken. Als ze dat niét doen kunnen ze niet vervolgd worden: in het verleden zocht de minister van Binnenlandse Zaken uit of dit kon en dat leidde tot niets. Ook een klacht met burgerlijke partijstelling tegen zes burgemeesters die niet wilden meewerken aan de verkiezingen leidde tot niets. En tuchtrechtelijk kan boycottende burgemeesters niets overkomen, want ze vallen onder de gewesten en Vlaanderen zal Vlaamse burgemeesters die ongrondwettige verkiezingen boycotten zeker niet vervolgen. * De provinciegouverneur valt tuchtrechtelijk nog altijd onder de federale overheid en kan door haar uit zijn ambt worden ontzet. Hij kan de verkiezingen dus niet boycotten. * Burgers, die als voorzitter of bijzitter fungeren van een kies- of telbureau, werden in het verleden wel vervolgd en in sommige gevallen veroordeeld, in andere vrijgesproken. Maar dat wordt na de "sektenarresten" moeilijker: "Het is perfect verdedigbaar dat burgers niet willen meewerken aan situaties die schade veroorzaken, in dit geval aan kandidaat-verkozenen in BHV of Leuven", aldus nog Evelyne Maes.
13. KAN HET PARLEMENT ONGRONDWETTIGE VERKIEZINGEN GRONDWETTIG VERKLAREN?Ja. Het verkozen parlement verklaart zichzelf grondwettig verkozen door de geloofsbrieven van zijn leden te onderzoeken. In 2007 werden 624 bezwaarschriften ingediend omdat BHV niet was gesplitst, ze werden allemaal verworpen. Volgens grondwetsspecialist Johan Vande Lanotte is dit voldoende. Tegen de beslissing van het parlement is geen enkel beroep mogelijk. De rechters, de Raad van State en het Grondwettelijk Hof verklaarden zich in het verleden onbevoegd om verkiezingen achteraf ongeldig te verklaren. Kan men zich evenwel indenken dat politici die jarenlang hebben gezegd dat verkiezingen ongrondwettig waren, toch opkomen bij ongrondwettige verkiezingen en zichzelf grondwettig verkozen verklaren? Nee, denkt Evelyne Maes. Maar toch deed Michel Doomst (CD&V) het al in 2007. Als burgemeester van Gooik boycotte hij de vorige federale verkiezingen omdat ze volgens hem ongrondwettig waren. Hij nam evenwel deel, werd verkozen en verklaarde zichzelf grondwettig verkozen. Dit Doomst-effect zou bij de komende verkiezingen wel eens vele navolgers kunnen krijgen.
14. KUNNEN ONGRONDWETTIGE VERKIEZINGEN VERNIETIGD WORDEN DOOR DE RECHTER?Tot nu toe kon dat niet, maar sinds het Grosaru-arrest van 2 maart 2010 kan het wel. België is met Luxemburg en Italië het enige Europese land waar de verkozenen zichzelf grondwettig verkozen verklaren. Net zoals Hitler en Stalin dat deden! Overal elders gebeurt de controle op de verkiezingen door een onafhankelijk en onpartijdig rechterlijk orgaan. En volgens het Grosaru-arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens van 2 maart 2010 tegen Roemenië is zo'n rechterlijke controle, minstens als beroepsmogelijkheid, verplicht.De reden ligt voor de hand: er wordt minstens een schijn van partijdigheid gewekt als politici van bepaalde partijen verkozen politici van andere partijen de toegang tot het parlement kunnen weigeren door hun geloofsbrieven af te keuren. Dat is niet denkbeeldig, want het gebeurde al twee keer in België. Op 18 januari 1979 werd een Nederlandstalige dame, die door het systeem van apparentering in de Franse Cultuurraad was verkozen, geweigerd. En op 27 november 1985 weigerde de Waalse gewestraad de benoeming van de Vlaming Van Overstraete. Beide weigeringen waren manifest in strijd met de Grondwet. Het Grosaru-arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens verandert de situatie. Het werd unaniem geveld door de 7 rechters van de derde kamer van het Hof. Uit het arrest blijkt dat de goedkeuring van de verkiezingsuitslag door de parlementsleden zelf een schending is van artikel 3 van het Eerste Protocol bij het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (over verkiezingen) en van artikel 13 EVRM (recht op effectief rechtsmiddel). Arresten van het Europees Hof van Straatsburg hebben dwingende kracht. Ze gelden dus onmiddellijk, ook in België. Maar in België bestaat helemaal geen rechterlijk orgaan dat de verkiezingen kan controleren. Ben Weyts (N-VA) wil daarom artikel 142 van de grondwet herzien, zodat het Grondwettelijk Hof in de toekomst die bevoegdheid krijgt. Dat artikel kan nu al herzien worden, de Kamer zou het theoretisch dus nog kunnen doen voor haar eventuele ontbinding. Maar dat is theorie. "Als er geen rechterlijk orgaan is, dan hebben de gewone rechtbanken die functie. Dat betekent dat iedere belanghebbende die zich benadeeld voelt door ongrondwettige verkiezingen naar de rechtbank van eerste aanleg kan stappen om de verkiezingsresultaten te laten vernietigen. Deze gewone rechter moet dan de rechtspraak van het Grondwettelijk Hof volgen." Dat zegt Matthias Storme. Volgens Senator Hugo Vandenberghe (CD&V) reiken de gevolgen van het Grosaru-arrest nog verder: "Ook bij de samenstelling van de lijsten kan iedereen naar het Hof van Beroep van Brussel trekken om voorbereidende handelingen van deze verkiezingen te laten vernietigen, precies omdat er achteraf geen rechterlijke controle op de verkiezingen is. En natuurlijk: als een parlement ongrondwettig verkozen is omdat het niet meer volstaat dat de parlementsleden alleen maar zichzelf grondwettig verkozen verklaren, dan kan iedere burger achteraf alle wetten die door dat parlement zijn gestemd in concrete geschillen bij de rechtbank betwisten. Want ze zijn gemaakt door een ongrondwettig parlement en dus niet rechtsgeldig". Maar alvast Vandenberghes' partijgenoot premier Yves Leterme deelt die mening niet. In de Kamercommissie Binnenlandse Zaken stelde hij in antwoord op een vraag van Bart Laeremans (VB) dat "het Grosaru-arrest geen gevolgen heeft voor België." Hij vond het arrest te casuïstisch hij volgt daarin de mening van een aantal Franstalige grondwetsspecialisten.
15. HEEFT PROFESSOR MADDENS GELIJK?Het Grosaru-arrest wordt net als het hele grondwettelijk recht nogal eens verschillend geïnterpreteerd al naargelang wie dat doet en al naargelang zijn belang. Dat betekent helaas ook dat dit kàn en dus dat die rechtsregels niet voldoende duidelijk zijn.De Leuvense politoloog formuleerde het zaterdag erg pittig: "Door de opeenvolgende staatshervormingen zijn onze instellingen verworden tot een onontwarbaar kluwen. Het is een hallucinante opeenstapeling van grendels, blokkeringsmechanismen, speciale regelingen en uitzonderingen op de uitzonderingen. Het is een met elk institutioneel compromis hoger geworden vuilnisbelt, met daarboven een zwerm politieke meeuwen op zoek naar een bruikbare hap. Deze verregaande institutionele normvervaging is symptomatisch voor het fin de régime dat we momenteel beleven." Waarvan akte.
|
